Hikaye - Öykü

Gérard de Nerval – Doğu’da Seyahat

Gérard de Nerval (asıl adı: Gérard Labrunie), 22 Mayıs 1808’de doğdu. Babası Étienne Labrunie, doktordu. İki yaşında annesini kaybeden Nerval, babasının Rhin ordusundaki görevinden ayrıldıktan sonra Paris’e dönmesi üzerine, Collège Charlemagne’de okumaya başladı.

Orada, Théophile Gautier ile yakın bir dostluk kurdu. 1826’da, “Napoléon ve Savaşçı Fransa, Ulusal Ağıtlar” adı altında, ilk edebiyat denemelerini yayımladı ve Goethe’nin Faust’unun bir bölümünü çevrdi. Bu çeviri, 1827’de basıldı. 1828’de, Victor Hugo, Celestine Nanteuil ve yüz yıl sonra Gerçeküstücülerin hayranlığını kazanan Petrus Borel gibi şair ve yazarların oluşturduğu romantikler topluluğu ile ilişki kurdu. 1829’da, müziğini Hector Berlioz’un hazırladığı “Faust’tan Sekiz Sahne” adlı ilk tiyatro yazarlığı denemesini gerçekleştirdi.

1830’da, Théophile Gautier ile birlikte, ünlü Hernani savaşına katıldı. 1832’de, tıp öğrencisiyken, kolera salgını kurbanlarının yardımına koştu. 1834’te, annesinin büyük babasının ölümü üzerine 30.000 franklık bir mirasa sahip oldu ve İtalya’da seyahate çıktı. Delice tutkun olduğu Jenny Colon, bu sırada Paris’te sahneye çıkıyordu; onu övmek ve yüceltmek için 1835’te Le Monde Dramatique adlı dergiyi kurdu.

Derginin bir yıl sonra batması üzerine, gazetecilik yapmaya başladı. Aynı yıl, Gautier ile Belçika’ya gitti. 1837’de, La Presse’te, tiyatro olayları için sürekli yazılar yayımlıyordu. Aynı yıl, Alexandre Dumas ile birlikte yazdığı Piquillo’da, Silvi rolünü Jenny Colon oynadı. 1838’de, J. Colon, bir başkası ile evlendi; bu olay, Nerval’i bütün yaşamı boyunca etkiledi.

Aynı yıl, Leo Burckart adlı piyesi yazmak üzere A. Dumas ile Almanya’ya gitti. Piyes, 1839’da Paris’te sahneye kondu. 1840’ta “İkinci Faust”u çevirdi. Nerval, ilk sinir krizini, 1841 Şubat ayı sonunda yaşadı. Kriz Mart sonunda yeniden baş gösterdi. Monmartre’da Dr. Esprit Blanche’ın yanında bir süre kaldı. Jenny Colon, 1842’de öldü ve Nerval, 1843’te Doğu seyahatine çıktı.

1 Ocak’ta, Marsilya’dan ayrıldı; Malta, Mısır, Suriye, Kıbrıs, İstanbul ve Napoli’den sonra, 5 Aralık’ta yeniden Marsilya’ya döndü. 1844, 1845, 1846 yıllarında, Belçika’ya, Hollanda’ya, Londra’ya gitti; Paris civarında ve çocukluğunun geçtiği Valois’da dolaştı. 1848’de, dostluğunu gittikçe güçlendirdiği Heinrich Heine’den çevirdiği şiirleri yayımladı.

1849’da, sinir krizi, yeniden baş gösterdi; doktor Aussandon ve Lévy tarafından yapılan tedavisi, 1850’de de sürdü. 1851’de, Voyage en Orient (Doğu’da Seyahat) yayımlandı. Bu yıllarda, bazı piyesleri, çeşitli tiyatrolarda sahneleniyordu. Tedavi için, Passy’de, Dr. Blanche’ın yanında bir süre kaldı. 1852’de, Hollanda ve Valois’ya tekrar gitti ve Les Illuminés’yi yayımladı.

1853 ve 1854 yıllarında, sinir krizleri sıklaşırken, Fransız edebiyatının en ilginç ve seçkin verimleri arasında yer alan Sylvie, Petits Châteaux de Bohême, Contes et Facéties, Les Filles du Feu, Les Chimères ve Aurélia art arda yayımlandı. Nerval, 19 Ekim 1854’te, akıl hastahanesinden çıktı ve orada burada dolaşmaya başladı ve 26 Ocak 1855’te, Paris’te Vielle-Lanterne sokağında ölü olarak bulundu.

Bir akşam önce, Theâtre Français’ye uğramış ve Halles semtinde yemek yemişti. Nerval’e ve eserlerine kısaca yer veren bir edebiyat tarihinde (Marcel Braunschvig, Notre Littérature dans les Textes , c. 2, s. 528, Paris, Armand Colin, 1929), dört satırlık şu ilginç not var:

“Nerval, 26 Ocak 1855’te, gün ağarırken, Paris’in dar sokaklarından biri olan rue de la Vielle-Lanterne’deki, kötü şöhretli bir meyhanenin pencere parmaklığına asılı olarak bulundu (sokağın olduğu yerde, daha sonra, Sarah-Bernhardt tiyatrosu inşa edildi). İntihar etti ya da öldürüldü”. Bu arada, Gustave Doré’nin, söz konusu sokağı ve pencere parmaklığına asılı adamı canlandıran bir litografi yaptığını (1855) da söyleyelim.

Nerval, yaşadığı dönemde, ilginç bir gazeteci, tiyatro alanında kalem oynatan ve Alman Romantizmi’ni Fransa’da tanıtan yetenekli bir edebiyatçı olarak görülmüştü genellikle. 1841’deki ilk sinir krizinden sonra, ölümüne kadar, kendisini Nerval yapacak olan eserleri verdiği halde, “Nerval’in parlak, etkin ve ışık saçan zekâsı” diyen Baudelaire gibi bir şair dışında, onun yaratıcı özgünlüğünü sezen pek az kimse çıkmıştı.

Bu durum, 1920’lerde ve özellikle Gerçeküstücülük’le birlikte değişti. Ama yine de, çok sonraları yayımlanan edebiyat tarihlerinde ve ansiklopedilerde, Nerval’in adının geçmediği ve hak ettiği yerin verilmediği görülür. Örneğin, 1940 tarihli Encyclopedia Britannica’da ve 1947 tarihli bir Fransız Edebiyatı Tarihi’nde (Histoire Illustrée de la Littérature Française, Didier), Nerval’in adı yer almaz. Bu örnekler, daha da çoğaltılabilir.

Yazar

BENZER İÇERİKLER

George Orwell – Hayvan Çiftliği (Meb)

Editor

E. T. A. Hoffmann – Uğursuz Miras

Editor

Metin Üstündağ – Görüşmeyeli uzun zaman oldu

Editor
Yükleniyor....

İnternet sitemizden en iyi şekilde faydalanabilmeniz ve internet sitemize yapacağınız ziyaretleri kişiselleştirebilmek için çerezlerden faydalanıyoruz. İstediğiniz zaman çerez ayarlarınızı değiştirebilirsiniz. Kabul et Daha fazla oku

Gizlilik ve Çerez Politikası